Budaya Wewaler

WEWALER

Wewaler padha karo guyon tuhan. Gugon tuhan saka tembung gugu (pracaya marang kandhaning liyan) lan tugu (nyata, temen). Gugon tuhan yaiku ngandel prakara sing dianggep nduwe kadayan ngungkuli kodrat, mangka sanyatane ora. Gugon tuhan ing madyaning masyarakat Jawa diarani pepali utawa larangan. Guyon tuhan kalebu kaprecayaan tanah ndue rasa sumelang menawa ora bisa nyembadani perkara sing dianggep iku.

Gugon Tuhon

1.  Gugon tuhon salugu yaiku bocah utawa wong sing dadi mangsane Bathara Kala miturut dongeng yaiku bocah sukerta. Miturut kaprecayan, kanggo ngusadhani supaya ora dimangsa Bathara Kala, kudu ditanggapake wayang kanthi lakon Amurwakala.
2.  Gugon tuhan wanita sinandi yaiku kalebu pitutur sing ora kalairake kanthi melok. Akeh nggunakake tembung boten ilok utawa ora ilok sing ngemu teges ora becik.
3. Guyon tuhan kalebu wewaler yaiku wewaler saka leluhur utawa wong sing dadi cikal bakal amarga nindakake sawijining bab, banjur wewaler kanggo anak putu supaya ora nindhakake.

Pituduh
Mungguhe bebrayan Jawa, pituduhe urip iku kaperang dadi 6 prakara yaiku :
1. Pituduh kang magepokan karo Gusti Maha Wisesa
2. Pituduh kang magepokan karo rohani
3. Pituduh kang magepokan karo kamanungsan
4. Pituduh kang magepokan karo kabangsan
5. Pituduh kang magepokan karo kaluwarga
6. Pituduh kang magepokan karo kadonyan

Wewaler
Kaya dene pituduh, wewalere bebrayan Jawa uga kapantha dadi enem pepanthan, kaya ing ngisor iki.
1. Wewaler kang magepokan karo Gusti Kang Murbeng Urip
2. Wewaler kang magepokan karo rohani
3. Wewaler kang magepokan karo manungsan
4. Wewaler kang magepokan karo kabangsan
5. Wewaler kang magepokan karo kaluwarga
6. Wewaler kang magepokan karo kadonyan

MATUR NUWUN

Sumber : Gegaran Nyinau Basa Jawa 3 Kelas XII SMA/SMK/MA